Chipsy z Urzecza
Buraki goszczą na polskich stołach od kilku wieków. Przyrządza się z nich wiele potraw i przetworów, głównie zakwas buraczany, barszcz czerwony, ćwikłę i duszone buraczki.
Składniki mineralne zawarte w burakach rozpuszczają się w wodzie, więc można spożywać buraki także na surowo. Można też je też suszyć i wykorzystywać do potraw lub chrupać w postaci zdrowych chipsów. Susz z czerwonych buraków nie traci swoich smakowych i zdrowotnych właściwości, więc można go jeść w czasie, gdy brak na rynku świeżych bulw.
Krótka historia buraka
Znane i uprawiane w Polsce odmiany buraka czerwonego pochodzą od buraka dzikiego, który rośnie do dziś na Bliskim Wschodzie i w Indiach. Pierwsze wzmianki o buraku pochodzą ze starożytnej Babilonii. Około IV wieku p.n.e. uprawiano go już w Grecji, skąd trafił do starożytnego Rzymu.
W czasach Karola Wielkiego (VIII – IX wiek) uprawiano buraki jako warzywo liściaste i na paszę. Prawdopodobnie były to jeszcze uprawy buraka białego (cukrowego), gdyż odmiana czerwona pojawiła się we Włoszech dopiero w XV wieku.
Uprawa buraków w Polsce ma bardzo długą tradycję. Warzywo to często gościło na polskich stolach. Jego wielkim miłośnikiem był król Władysław Jagiełło. Pierwotnie roślina ta była hodowane dla liści, które prawdopodobnie wykorzystywano w taki sposób, jak szpinak. Później bardzo popularny stał się korzeń, szczególnie czerwonej odmiany, znanej jako burak ćwikłowy. Przyrządzano z niego różnego rodzaju potrawy i przetwory, w tym zakwas buraczany, ćwikłę i czerwony barszcz.
Zdrowy jak burak
Burak czerwony jest jednym z najzdrowszych warzyw na naszych stołach. Zawiera bardzo dużo przeciwutleniaczy i wspomaga przyswajanie tlenu. Buraki redukują poziom złego cholesterolu i zapobiegają wapnieniu naczyń krwionośnych. Zawarty w nich kwas foliowy ma działanie uspakajające i ułatwia zasypianie. Warzywo to jest także bogatym źródłem litu, magnezu i potasu, dzięki czemu wspomaga pamięć i poprawia samopoczucie.

Nasi przodkowie słusznie docenili nie tylko smakowe, ale i zdrowotne właściwości buraka czerwonego, wykorzystując go w medycynie ludowej. Leczono nim anemię, bladość cery, choroby serca, bóle wątroby i kłopoty z krążeniem.
Przepis na susz z czerwonych buraków
Przygotowanie suszu jest bardzo proste. Buraki obieramy i kroimy w plasterki o grubości ok. 0,5 cm. Najlepiej do suszenia nadają się warzywa o podłużnych bulwach, gdyż zawierają mniej włókien i są bardziej kruche. Buraczane talarki można po pokrojeniu zanurzyć na krótko w gorącej wodzie. Przed suszeniem trzeba je dokładnie wysuszyć. Talarki umieszczamy w piekarniku lub suszarce do grzybów i owoców. Nie należy zbyt mocno ich wysuszać, bo mogą się szybko pokruszyć. Susz można jeść w postaci chipsów lub namoczyć w ciepłej wodzie przed dalszym wykorzystaniem do potraw. Buraki w takiej postaci można przechowywać przez wiele miesięcy w słoju lub lnianym woreczku.
Bibliografia
- Marchlewski Wojciech. Mennonici. Życie codzienne od kuchni. Warszawa: Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, 2014.
Opracowanie: Robert Andrzej Dul
Przygotowanie suszu: Grażyna Leśniak
KONTRAST












