Stój męski wykonywany był, tak jak kobiecy, przede wszystkim z tkanin samodziałowych oraz surowców naturalnych. Najpopularniejszym nakryciem głowy były wojłokowe kapelusze o charakterystycznym kształcie odwróconego grzyba, zwane grzybkami. Mężczyźni nosili także rogatywki i maciejówki z lakierowanym daszkiem. Zimą zakładali futrzane czapki, a latem kapelusze wyplatane ze specjalnie spreparowanych korzeni sosnowych.
Męskie koszule o kroju przyramkowym szyto z lnianego płótna. Miały niewielki, wykładany kołnierzyk, bardzo delikatnie haftowany na rogach. Zawiązywano go czerwoną bądź niebieską tasiemką.
Na koszule mężczyźni zakładali sięgające bioder kaftany, zwane jakami. Do ich wykonania stosowano gładkie tkaniny fabryczne w kolorze czerwonym lub granatowym. Krawędzie kaftana i brzegi rękawów zdobiły obszycia z pasów czarnej tkaniny.
Obficie fałdowane sukmany szyto z wełny w naturalnych barwach. Różnice w kolorystyce męskich sukman związane były z wykonywanym zawodem. Strzelec nosił sukmanę szarą, a bartnik czy rolnik – brązową. Szeroka, dolna część sukmany służyła niegdyś bartnikom podczas pracy z pszczołami – zarzucali ją na głowę, chroniąc się w ten sposób przed użądleniami.
Latem mężczyźni nosili portki z partu (grubego, lnianego lub konopnego płótna), zimą – spodnie szyte z sukna. Charakteryzował je prosty krój. Nogawki wykonywano z pojedynczych płatów tkaniny, w kroku wszywano kliny.
Powszechnie noszono łapcie bądź chodaki. Buty z cholewami były oznaką zamożności. Starano się, aby rodzina posiadała choć jedną parę porządnego obuwia. Zakładano je na wyjątkowe okazje, jak ślub czy inne ważne uroczystości rodzinne i religijne. Onuce, którymi owijano stopy, pełniły rolę skarpet.
Uzupełnieniem męskiego stroju i rodzajem ozdób były drewniane, rzeźbione laski, fajki z cybuchem z bursztynu lub rogu, skórzane torby oraz krzesiwa i tabakierki, w których przechowywano sproszkowany tytoń, powszechnie zażywany przez mężczyzn.
Opracowanie: Agnieszka Grabowska
Ubiory ze zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie
KONTRAST








