Mężczyźni nosili czarne kapelusze w kształcie ściętego stożka, z niewielkim, podwiniętym po bokach rondem. Popularne były także czarne lub granatowe maciejówki z lakierowanym daszkiem.
Koszule mogły mieć krój przyramkowy lub z karczkiem. Szyto je z lnianych samodziałów. Pod szyją znajdował się wykładany kołnierzyk lub oszewka. Rękawy zakończone były mankietem albo wąskim paskiem tkaniny. Pod koniec XIX wieku modne stało się wiązanie pod kołnierzykiem zwijanych w rulonik, gładkich albo wzorzystych chustek o mocnych barwach, najczęściej w różnych odcieniach czerwieni. Mogły mieć one różną wielkość. Małymi chustkami otaczano szyję od przodu i związywano je w węzeł na karku. Większymi okalano szyję od tyłu, potem krzyżowano je pod brodą i związywano na karku.
Na koszule mężczyźni zakładali krótkie, sięgające do pasa kamizelki z błękitnego lub granatowego sukna, lekko dopasowane do figury. Mogły mieć pod szyją trójkątny dekolt z dwiema wyłożonymi klapkami lub półkoliste wykończenie. Kamizelki zapinano na dwa rzędy metalowych albo porcelanowych guzików.
Codzienne portki szyto z lnianego płótna, a na świąteczne i zimowe spodnie przeznaczano czarne, szare oraz granatowe sukno. Niezależnie od użytej tkaniny, miały one bardzo prosty krój. W latach 20. XX wieku mężczyźni nosili niekiedy spodnie typu bryczesy, zwane galife (od nazwiska francuskiego generała Galliffet’a).
Po włożeniu kamizelki, spodni, a niekiedy także i sukmany, mężczyźni opasywali się wełnianymi, dzianym pasami w różnych odcieniach czerwieni.
Tradycyjnym okryciem wierzchnim były sięgające do połowy łydek sukmany, szyte z szarego, niekiedy brązowego lub jasnopopielatego sukna.
Ich kolorystyka zależała od naturalnej barwy runa owiec, z którego wykonano tkaninę. Przy szyi znajdował się wykładany kołnierz z dwiema klapkami. Proste rękawy zdobiły wywijane mankiety. Krawędzie sukmany obszywano dla ozdoby i wzmocnienia czarną taśmą. Zapięcie mogło mieć formę czarnych, sznurkowych pętlic lub naszytych w dwóch rzędach guzików.
Powszechnie do stroju świątecznego wkładano wysokie buty z cholewami, ułożonymi w harmonijkę w okolicach kostki. Do bryczesów zakładano oficerki.
Opracowanie: Elżbieta Piskorz-Brenekova
Ubiory ze zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie oraz Powiatowego Centrum Kultury Fabryczka w Wołominie
KONTRAST








