KONTRAST 
Najczęściej używanym przez mężczyzn nakryciem głowy był czarny, filcowy kapelusz o lekko poszerzonej główce, z wąskim rondem o podwiniętych bokach. Główkę kapelusza zdobiła wstążka, za którą niekiedy zatykano krótkie, pawie pióro. Mężczyźni nosili również niebieskie sukienne rogatywki, a najwięksi eleganci – cylindry i szapoklaki.
Koszule szyto z lnianych samodziałów, a potem także z bawełnianych płócien fabrycznych. Do ich wykonania stosowano krój przyramkowy. Rękawy zakończone były wąskimi mankietami. Koszule sięgały do połowy uda i noszono je wypuszczone na spodnie. Pod wykładanym kołnierzykiem wiązano zwykle czerwoną wstążeczkę lub chusteczkę.
Jako okrycia wierzchnie mężczyźni nosili sukmany oraz kaftany bez rękawów, zwane żupanikami. Kaftany szyto z granatowego sukna, podszywanego od spodu czerwoną tkaniną. Do zapinania służyły błyszczące, metalowe guziki. Przy szyi znajdował się dwudzielny kołnierzyk. Ozdobą kaftanów były naszycia z czerwonego sukna, lamówki ze sznureczka oraz skromne hafty wykonane ściegiem zakopiańskim. Żupaniki pełniły rolę lekkiego okrycia na cieplejsze dni, ale zakładano je również pod sukmany.
Sukmany, zwane kapotami, były odzieżą reprezentacyjną i noszone je niezależnie od pory roku. Występowały w kilku odmianach. Najdłużej pozostały w użyciu kapoty szyte z sukna w kolorze granatowym lub ciemnoniebieskim. Pod szyją wykończone były tak samo jak kaftany i miały podobne zdobienia.
Do przepasywania sukman, kaftanów oraz koszul noszonych na wypust służyły tkane, wełniane pasy z frędzlami. Mogły być gładkie (zwykle w kolorze czerwonym albo bordowym) lub w prążki (najczęściej zielone, białe i brązowe na czerwonym tle).
W okresie letnim mężczyźni powszechnie nosili portki z lnianego płótna. Zimą i od święta zakładali spodnie szyte z ciemnych sukien. Ich nogawki zawsze wpuszczano w cholewy butów.
Obuwie zakładane było do stroju okazjonalnego oraz w chłodniejsze dni. Najczęściej noszono juchtowe buty z długimi cholewami, które można było wywinąć, ukazując spodnią warstwę (często w żółtym kolorze). W użyciu były także buty z czarnej glansowanej skóry, z cholewami układającymi się w harmonijkę na wysokości kostek. Latem chodzono boso.
Ciekawym uzupełnieniem odświętnego ubioru były laski, używane przez gospodarzy w średnim i starszym wieku.
Opracowanie: Elżbieta Piskorz-Brenekova
Ubiory ze zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie
