Ubiory kurpiowskie z Puszczy Białej

Trwa ładowanie zdjęć


Stroje kurpiowskie z Puszczy Białej przynależą do historycznego Mazowsza. Na tym obszarze, usytułowanym w rozwidleniu rzek Bugu i Narwi, wyodrębniły się dwie grupy kostiumologiczne, skupione wokół największych na tym terenie ośrodków miejskich. Pierwsza z nich to grupa ostrowsko-wyszkowska, w której ubiór tradycyjny, zarówno kobiecy, jak i męski, wyszedł z powszechnego użycia już na początku ubiegłego stulecia. W drugiej z grup, zasiedlającej rolnicze tereny okolic Pułtuska, mężczyźni zarzucili noszenie tradycyjnej odzieży w tym samym okresie. Kobiety jednak nosiły ją powszechnie jeszcze do końca lat 30. XX wieku. Długotrwałość użytkowania stroju kobiecego w grupie pułtuskiej sprawiła, że w czasach Polski Ludowej zaczął być on mylnie utożsamiany z odświętną odzieżą całej Puszczy Białej.

Ubiory powstawały w gospodarstwach domowych, a do ich wykonania stosowano głównie lniane i wełniane samodziały. Zakupy ograniczały się do nabywania nakryć głowy, obuwia, biżuterii, tkanin na kaftany oraz różnego rodzaju pasmanterii do dekorowania ubioru kobiecego. Zdobienia damskiej odzieży zasługują na szczególną uwagę. Są to typowe tylko dla tego regionu hafty na koszulach i czepkach oraz stroje (galony) skomponowane z tasiemek, cekinów i szklanych koralików, które naszywano na suknie, zapaski oraz okrycia wierzchnie. Tym bogatym, misternym dekoracjom kobieca odzież odświętna zawdzięcza swój unikatowy charakter.


Opracowanie: Elżbieta Piskorz-Branekova

Ubiory z kolekcji Muzeum Etnograficznego w Warszawie

Kurpiowskie ubiory kobiece z Puszczy Białej

Najpowszechniejszym nakryciem głowy kobiet były wzorzyste, wełniane chustki z motywem róż, zwane salinówkami. Kobiety zamężne nosiły je związane w węzeł na karku. Panny zakładały chustki w chłodne dni, przeważnie wiążąc je pod brodą. Brzegi salinówek były zazwyczaj wykończone frędzlami plecionymi w siateczkę. Przy wyjątkowych okazjach mężatki zakładały tiulowe czepce wyszywane białym haftem. Znamy ich dwa typy. Starszy, zwany w grupie ostrowsko-wyszkowskiej cypkiem z kacurem, a w pułtuskiej cypkiem ze skrzydłami, składał się z główki w formie czapeczki okalającej głowę i prostokątnego,…

Czytaj więcej

Kurpiowskie ubiory męskie z Puszczy Białej

Strój męski był bardzo prosty i praktycznie pozbawiony ozdób. Tradycyjnym nakryciem głowy były rogatywki i czapki maciejówki, które zachowały się najdłużej. Latem zakładano niekiedy słomiane kapelusze, a zimą różnego rodzaju czapki baranie. Koszule wykonywano z lnianych samodziałów. Wycięcie przy szyi zdobił niewielki kołnierzyk, który mógł być wyszywany skromnym haftem liczonym. Do szycia koszul stosowano krój przyramkowy. Zawsze noszono je wpuszczone w spodnie. W chłodne dni mężczyźni zakładali granatowe kamizelki bez kołnierza, zapinane na dwa rzędy guzików. W użyciu były również czarne…

Czytaj więcej