KONTRAST 
Praca i twórczość
Genowefa Pabich urodziła się w Jazgarce w gminie Kadzidło. Pod koniec lat 50. XX w. przeniosła się do rodziny męża do Krobi, gdzie mieszka i tworzy do chwili obecnej.
Całe życie pracowała na roli, najpierw u rodziców, a potem prowadząc gospodarstwo rolne wspólnie z mężem. Pani Genowefa wspomina, że nieraz było ciężko na gospodarce, ponieważ wiele prac wykonywano ręcznie lub przy użyciu prostych narzędzi. Do Krobi elektryczność została wprowadzona w 1960. Do tego czasu rękodziełem mogła zajmować się po zakończeniu prac w gospodarstwie, przy świetle lampy naftowej.
Jest jedną z najbardziej cenionych twórczyń, uzdolnioną w różnych dziedzinach kurpiowskiej sztuki, jak tkactwo, wicie palm, tworzenie kierców, bukietów czy kwiatów z bibuły. Jej artystyczna droga rozpoczęła się w rodzinnym domu, pod okiem mamy – Antoniny Kuliś. Pani Genowefa jest pełna energii i nie znosi lenistwa. Mówi, że praca i twórczość pomagały jej zachować równowagę w życiu codziennym.
Oryginalne wycinanki
Każda twórczyni, niezależnie od dziedziny, ma własny styl i ulubione wzory. Jak mówi Genowefa Pabich, ona również „wycina po swojemu”. Motywy jej prac są dość archaiczne – należą do najstarszych w Puszczy Zielonej. Dzięki przywiązaniu do wycinanek starszego typu, wciąż możemy je podziwiać jako żywą sztukę.
Jednym z dawnych motywów jest jeździec na koniu, opracowany jeszcze przez jej mamę. Jest to przykład wycinanki figuralnej. Nie posiada ażurowych wycięć tylko zdobienia wykonane techniką naklejania. Niewątpliwie źródłem inspiracji tego typu wycinanki była postać żołnierza na koniu, o czym świadczy strój jeźdźca, rynsztunek i ekwipaż koński.
Wykonuje również charakterystyczne dla niej zielka – jednobarwne wycinanki w postaci rośliny w niewielkim wazonie lub doniczce. Motyw ten uważany jest za pierwowzór lelui.
Niepoliczalne kierce
Nie jest w stanie policzyć, ile kierców w życiu wykonała. Do zrobienia kierca potrzebna jest słoma żytnia bez chemicznych środków ochrony roślin. Pani Genowefa instruuje: „Jak żyto kłosuje, nie trzeba czekać, aż uschnie, bo jak długo stoi, to przyciemnieje, sczarnieje, a tak słoma jest biała. Potem trzeba ukosić kosą, żeby słoma była prosta i niepołamana”.
W dzisiejszych czasach sieje się niewiele żyta, ale syn pani Genowefy wciąż ma zagonek, który nim obsiewa. Do kierca można także zastosować inne gatunki zboża oraz groch. Najpierw trzeba przygotować słomiane wiązki, a następnie zamocować je na stelażu razem ze skręcanymi z bibuły kwiatami, które należy wcześniej przygotować.
Kierce wykonane tą techniką zwane są dożynkowymi. Niektórzy określają je również mianem „kurpiowskich koron”. Genowefa Pabich jest współcześnie jedyną twórczynią, która takie ozdoby wykonuje.
Nagrody
W roku 2021 otrzymała Nagrodę im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej”, co jest docenieniem jej twórczości na najwyższym poziomie.
Wśród innych nagród warto wymienić: odznakę „Zasłużony Dla Kultury Polskiej” (2008), Medal „Zasłużony dla Cepelii” (2010), Medal „Pro Mazovia” (2011), Nagrodę Prezesa Związku Kurpiów Kurpik (2013), Nagrodę Wójta Gminy Kadzidło (2015), Nagrodę Starosty Ostrołęckiego (2015).
Przekaz
Ubrana w strój kurpiowski, chętnie i aktywnie uczestniczy w wielu imprezach, kiermaszach, targach organizowanych na terenie Kurpiowszczyzny, przekazując swoje umiejętności młodemu pokoleniu. Prowadzi warsztaty w muzeach, domach kultury i szkołach. Pokazuje, jak się skręca kwiaty z bibuły, wykonuje palmy, bukiety, wycinanki. Bierze udział w Warsztatach Etnograficznych „Ginące Zawody” organizowanych w Zagrodzie Kurpiowskiej w Kadzidle oraz w imprezach, takich jak: „Śladami Kurpiów”, Festiwal Folkloru Weselnego „Wesele Kurpiowskie” czy „Niedziela Kadzidlańska”.
Jej prace znajdują się w zbiorach: Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce, Muzeum Północno-Mazowieckim w Łomży, Muzeum-Skansenie im. Adama Chętnika w Nowogrodzie, Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie, Muzeum Mazowieckim w Płocku, Muzeum Etnograficznym w Toruniu, Muzeum Częstochowskim, Muzeum Wycinanki w Konstancinie-Jeziornie oraz w wielu kolekcjach prywatnych.
Genowefa Pabich jest członkiem Kurpiowskiego Oddziału Stowarzyszenia Twórców Ludowych i Stowarzyszenia Artystów Kurpiowskich.
Opracowanie: Małgorzata Jaszczołt
